تبلیغات
هنر ، گرافیگ ، چاپ - علائم و نشانه های گرافیکی در شهر
پنجشنبه 4 شهریور 1389

علائم و نشانه های گرافیکی در شهر

   نوشته شده توسط: DoNy    

سیستمهای راهنمای شهری از نظر کاربردی، نسبت به سایر طرحهای گرافیکی تاثیر بیشتری بر مردم دارند. بهعلاوه به دلیل استفاده از تعاریفی واضح، یکی از مهمترین عناصر در محیطهای شهری به شمار میروند.
اولین شخصی که به اهمیت طرحهای گرافیکی پیبرد Frank Pick بود که در سال ۱۹۱۶ Edward Johnston را برای طراحی گرافیکی حروف متروی لندن استخدام کرد. با این حال تا به امروز به یک سیستم مشخص و علمی در رابطه با سیستمهای راهنمای شهری دست نیافتهایم و به همین علت در بکارگیری آن با مشکل روبرو شدهایم. در سال ۱۹۲۴ سیستمی مشخص در مقیاسی کوچک توسط Kurt V. Engle hardt برای حومهی شهر Copenhagen طراحی شد، هنوز این نمودارها موجود میباشد و از نظر مقیاسهای انسانی مطلوبترین نموداری است که برای Copenhagen طراحی شده است. با این وجود هر دو موردی که ذکر شد جدا از سیستمهایی هستند که جهات تامین شبکهی جدید راهها طراحی شدهاند.

▪ در وحلهی اول سه مشکل عمده وجود دارد که عبارتند از:
۱) میزان توجهی که خوانندگان به این تابلوها دارند، بیشتر از رفتن به یک گردش روزانه و یا سواری کوتاه نمیباشد.
۲) اطلاعات مورد نیاز فقط محدود به ارایهی اطلاعات محلی میباشند.
۳) زبان محلی شهر ممکن است برای بسیاری از خوانندگان تابلوها قابل فهم نباشد و آخرین مشکل مربوط به تغییرات سریع حمل ونقل در مکانهایی مانند فرودگاهها میباشد. برای رفع این مشکلات احتیاج به یک سیستم اجرایی استادانه داریم و عملاً این مساله به مفهوم کار گروهی است. چرا که هیچ طراح گرافیکی، روانشناسی و یا مهندس امور ترافیکی نمیتواند تمامی مهارتها را به تنهایی و یکجا دارا باشد. در ضمن از آنجایی که کار گروهی باید توسط سطوح دولتی رهبری شود، همکاری گروههای علاقهمند نظیر انجمنهای طراحی، کارشناسان امور ترافیک و سایر متخصصین با مدیران دولتی، جهت به کارگیری روشهای اصولی و علمی، امری اجتنابناپذیر خواهد بود.
طرح اصلی اکثر سیستمهای گرافیکی بهطور یقین در دستان طراحان گرافیک قرار دارد. چرا که اجرای این طرحها جزو حرفهی اصلی آنها بوده و مهارت آنان، قضاوت در کارهای طراحی را ارزشمند میسازد.
با این حال تحقیقاتی که توسط متخصصین ترافیک شهری، روانشناسان، کارشناسان راهنمایی بر اساس Methodology انجام میگیرد و انتقاداتی که توسط کارمندان در محیطهای خرید و فروش، مهندسین معماری و محیطشناسی و مقامات شهری مطرح میشود، در انجام نشانههای ترافیکی نقش بهسزایی خواهد داشت.
در حالی که کارشناسان بهطور مستمر در حال ارزیابی سیستم های طراحی هستند، بهتر آن است که تصمیم نهایی با استفادهکنندگان از این سیستمها باشد. اکثر سیستمهای هدایتکننده تحت آزمایش قرار میگیرند و نمیتوان ادعا کرد که همهی آنها در زمینهی عملکرد موفقیتآمیز بودهاند. برخلاف آنچه تصور میشود خطوط گرافیکی قابل درک، در بیشتر کشورها کمتر به چشم میخورد و شخص در برخورد با آنها متعجب میشود. آیا طرحها بیش از حد اغراقآمیز و فریبنده طراحی نشدهاند؟
تصویر شماره (۱) سیستم علامتگذاری ترافیکی در جادههای انگلیس را نمایش میدهد. طراحی توسط Jock Kinneir انجام یافته است(Jock Kinneir) به عنوان مشاور با انجمنهای وزارت حمل و نقل انگلیس همکاری داشت)، این سیستم در طی دو مرحله طراحی، آماده گردید. مرحلهی اول محدود به ارایهی علایم ترافیکی جهت عبور موتورسیکلتها میشد و مرحلهی دوم بهکارگیری این علایم با ایجاد تغییرات و اصلاحاتی جهت سایر شبکهی راهها بود. بعد از این مرحله علایم ترافیکی و مسیرهای موتورسواری کد گذاری شدند تا در تمام سیستمهای راهیابی از آنها استفاده شود.
مقامات شهرداری شهر Buenos Aires چند سال پیش Guillermo Gonzales Ruis و Ronald Shakespear را جهت تهیهی برنامهای جامع برای طراحی علایم ترافیکی، طراحی بدنهی وسایل نقلیهی کرایهای، طرحهای گرافیکی معماری، لباسهای یونیفورم، نیمکتهای پارکها و پوسترهای شهری استخدام نمودند.
Buenos Aires شهری است که رشدی سرسامآور دارد و در گذشته به عنوان پنجمین شهر بزرگ جهان معرفی شده بود. در حال حاضر دارای ۱۱ استادیوم فوتبال است که ۳ استادیوم آن گنجایش ۰۰۰/۱۰۰ نفر را دارد. منطقهای است که از نظر مشکلات سیاسی و اجتماعی وحشتناک به نظر میرسد. به علت تغییر در چشماندازهای حومهی شهر که جمعیت آن بالغ بر ۸ میلیون نفر میباشد، تعهدی بسیار مشکل برای گروه کوچک طراحان گرافیک ایجاد شده بود. بهویژه این که در طراحیها باید استانداردهای بینالمللی کشورهای اروپایی و آمریکای شمالی رعایت میشد. زیبایی کلاسیک هدف اصلی در این پروژه نبود. در نهایت علایم گرافیکی با وضوح تصویری و قدرت تاثیرگذاری بالایی ارایه شدند که با روحیهی پرتحرک شهری که پر جنبو جوش معرفی شده بود سازگاری داشتند. در تصویر شماره۲ بخشی از این علایم را مشاهده مینمایید که علایم گرافیکی خیابانها، علایم ترافیکی (راهنمایی رانندگی)، سطل زباله و پیکتوگرامهای باغ وحش را شامل میشود. در پشت علایم گرافیک محیطی، طرحهایی قدیمی که الهام گرفته از طلوع خورشید میباشند را مشاهده مینمایید. این طرحهای پرتحرک و زنده با روحیهی شهر، سازگاری داشتند.
در تصویر شماره ۳ مشهورترین بزرگراه به نام Avendia Paulista در شهر Sau Paulos را مشاهده مینمایید. این بزرگراه نه تنها برای عبور کارناوالهای نمایشی بلکه به عنوان مسیری برای حرکت خودروهای عمومی ساخته شده بود. فروشگاههایی که در مسیر آن قرار گرفتند، خطکشی و نشانهگذاری این بزرگراه را در سالهای اخیر موجب شدند. گسترش خیابان با برپایی ساختمانهای اداری، فروشگاهها، سینماها و مراکز فرهنگی و عمومی آغاز شد. بواسطهی ایجاد تحولات جدید در این خیابان، نیاز به یک سیستم علامتگذاری جدید، احساس میشد. انجام این کار به مهندسین ساختمان Cauduro و Martino محول شد. آنها تصمیم گرفتند پروژهای را که به نام ارتباطات بصری و طراحی وسایل مورد نیاز بزرگراه Avendia Paulista آغاز کرده بودند به صورت موفقیتآمیزی به اتمام رسانند و با تکمیل این پروژه به غلبهی آلودگی تصویری در بخشی از شهر پایان بخشند.
پس از تجزیه و تحلیل در بخش طراحی، کار آغاز شد تا سیستم اطلاعرسان جامعی جهت رفع
▪ نیازمندیهای شهری آماده شود. نکات زیر به عنوان اصول اولیه مطرح شد:
۱) سیستم باید کاربردی و در ارتباط با تمام فرمهای ترافیکی (راهنمایی رانندگی) مطرح شده در پروژه باشد.
۲) علایم گرافیکی باید خوانا، روشن و از فواصل مناسبی قابل شناسایی و درک باشند.
۳) علایم باید به صورتی قرار گیرند تا با سایر علایم راهنمایی اشتباه نشوند و یا بهوسیلهی وسایل نقلیه و سایر اشیا، محدود و یا از نظر پنهان نگردند.
۴) علایم گرافیکی باید فرصت کافی جهت مشاهده، شناخت و عمل بر اساس پیامها را برای وسایل نقلیه موتوری ایجاد نمایند.
۵) علایم راهنمایی باید بهصورت استاندارد، طرحی واحد را ارایه دهند.
برای تامین تمام موارد ذکر شده، مهندسین ساختمان Cauduro و Martino علایمی را طراحی کردند که دارای موارد کاربردی متعددی باشد و بتوان در سه سطح مختلف از آنها استفاده نمود.
▪ برای پیادهروها
▪ در فواصل کوتاه برای وسایل نقلیه موتوری
▪ در فواصل طولانی برای وسایل نقلیه موتوری

در طراحی این علایم به هماهنگی و یک شکلسازی تابلوهای‏ِ مربوط به اسامی خیابانها، پلاک منازل، اطلاعات مربوط به خدمات عمومی، علایم راهنمایی در تقاطع پیادهروها، چراغها و علایم راهنمایی و رانندگی، صندوقهای پستی و حتی سبدهای زباله توجه نمودند.
تابلوهای راهنمایی را به صورت رنگی کدگذاری کردند، رنگ سیاه برای محلهای تقاطع، رنگ سبز برای علایم راهنما و یا از پیش اخطاردهنده و رنگ آبی برای ساختمانهای خاص و یا ایستگاههای اتوبوس بهکار برده شد.